Historia materaca – od człowieka z neolitu po maklera z Wall Street.

Podłoże do spania zmieniało się przez wiele setek lat, a wszystko zaczęło się od momentu, kiedy człowiek doszedł do wniosku, że warto sobie coś podłożyć pod plecy podczas snu, bo tak jest wygodniej. Od tego czasu zmieniało się wiele.

  • 77 ooo lat p.n.e – najstarszy znany materac

W 2011 roku w jaskini Sibudu w RPA naukowcy odkryli najstarszy znany człowiekowi materac, co było sporym zaskoczeniem, bo do tego czasu uważano, że pojawiły się one dopiero w okresie neolitu. Datowanie samego materaca jest dość trudne, ponieważ składa się on z wielu warstw liści, trzciny, sitowia i trawy, z których nastarsza ma około 77 000 lat, a najmłodsza około 39 000 lat. Co ciekawe naukowcy przypuszczają, że człowiek pierwotny celowo umieszczał w swoim „materacu” warstwy roślin o działaniu insektobójczym. Powierzchnia materaca (około 2 metry kwadratowe) pozwala stwierdzić, że był on przeznaczony dla całej rodziny, a pojęcie osobnego materac dla każdego było zupełnie nieznane.

najstarszy materac na swiecie z jaskini sibudu

  • Sypialnia z okresu neolitu – słoma i sierść przykryta skórą :)

Najprawdopodobniej pierwsze pojęcie materaca, jako miejsca składającego się z wartstw różnych materiałów, pojawiło się około 10 000 lat p.n.e. Nie było to łóżko czy materac zbyt ekskluzywny, bo składał się z kupy liści, suchej trawy i sierści zwierzęcej, na którą narzucano skórę. Co sprytniejsi taką konstrukcję budowali na podwyższeniu, aby ochronić się przed wodą, wilgocią czy napastliwymi zwierzakami. Tak było przez kolejne tysiące lat, kiedy niewiele się zmieniało, aż mniej więcej do 4000 lat p.n.e.  Naukowcy, dzięki kolejnym odkryciom, poznawali kolejne konstrukcje materacowe – od tych najdawniejszych, po powstające kilkaset lat temu.

  • 3600 p.n.e – perskie łóżko wodne

Pojęcie łóżka i materaca nie było jeszcze od siebie odseparowane. Z tego okresu pochodzą pierwsze wodne łóżka, co jest sporym osiągnięciem, tworzone przez Persów. Kozią skórę wypełniano wodą, a następnie takie łóżko pozostawiano na słońcu, aby nagrzać wodę. Nie do końca wiadomo, jak popularne były takie konstrukcje. Wersje są dwie: albo było to łóżko dla najbardziej zamożnych, albo model dość popularny, przeznaczony dla chorych.

  • 3400 p.n.e – na stosie gałęzi palmowych

W starożytnym Egipcie materac zbudowany był ze stosu gałęzi palmowych. Nie miała też zbyt większego znaczenia zamożność, bo podobno nawet faraonowie spali w ten sposób, choć dla nich budowano specjalne podwyższenie.

  • 200 p.n.e – pierwszy materac złożony z opakowania i wypełnienia

lozko ze sloma

W starożytnym Rzymie po raz pierwszy zastosowano ideę materaca, która jest nam znana do dziś. Było to przełomowe odkrycie, bo zakładało, że materac składa się z opakowania i wypełnienia. Opakowanie wykonane było z płótna, w które wkładano słomę, siano, wełnę lub trzcinę. Tylko najzamożniejsi Rzymianie mogli sobie pozwolić na wypełnienie z piór.

  • Wiek XV – ozdobne opakowanie i wypełnienie z puchu

O ile wcześniej każdy raczej sam dbał o to, aby w miarę wygodnie spać, lub nie można było mówić o wytwarzaniu materaców na większą skalę, aby móc je później sprzedawać, to zmieniło się to właśnie w XV wieku. Dopiero w Renesansie Europejczycy zaczęli przywiązywać większą wagę do tego, na czym śpią. Sama idea wciąż jednak pozostawała ta sama – gruby materiał wypełniano słomą lub piórami. Prawdopodobnie gdzieś w okresie Średniowiecza pojawiło się także wypełnienie w łusek grochu. Samo wypełnienie także odzwierciedlało zamożność właściciela: najbiedniejsi wykorzystywali pióra kurze podczas gdy najbogatsi mogli sobie pozwolić na puch. Takie wystawne materace z tego okresu bardzo często zdobiono haftami i elementami dekoracyjnymi.

  • Wiek XVI i XVII – pierwsza drewniana rama, stelaż z lin i materac

To okres, w którym najprawdopodobniej powstało pierwsze dobrze znane nam łóżko. Składało się z drewnianej ramy, na którą nakładało się materac ze słomy. Wtedy także powstało coś, co później przerodziło się w nasz stelaż: kratownica wykonana z pasów skóry lub zwykłej liny. Taką konstrukcję można by uznać za pierwsze, „konkretnie” już zbudowane łóżko współczesne ;)

  • Wiek XVIII – pierwsze pikowanie

Na początku XVIII pojawił się zupełnie nowy materiał wypełnienia, a mianowicie bawełna. Trochę później wachlarz wypełnień znacznie się rozszerzył o naturalne włókna: zaczęto używać końskiego włosia i włókna kokosowego. W połowie tego wieku zaczęta także znacznie więcej uwagi poświęcać nie tylko samemu wypełnieniu, ale również opakowaniu. Pojawiały się znacznie lepsze gatunki bawełny i lnu, które nie były już tak szorstkie. Po raz pierwszy też pojawiło się dość proste pikowanie za pomocą guzików, które mocowało wypełnienie do opakowania.

Był zupełnie przełomowym momentem w dziejach materaca, bo przyniósł materac sprężynowy, jaki znamy do dziś. Jego główną zaletą było przede wszystkim wprowadzenie elementu, który absorbował ciężar i nawet dość prymitywnie rozkładał go na powierzchni. To znacznie wydłużyło życie środka materaca i podwyższyło komfort korzystania z niego. Inspiracją było najprawdopodobniej siedzenie bryczki umieszczone właśnie na takich sprężynach.

  • 1899 rok – opatentowanie sprężyn kieszeniowych

sprezyna kieszeniowa w materacu

James Marshall opatentował pierwszą sprężynę kieszeniową, która od jego nazwiska nazwana została „sprężyną Marshalla”. Sprężyna kieszeniowa była udoskonaloną wersją klasycznej sprężyny. Marshallowi udało się odseparować od siebie każdą z nich poprzez włożenie ich do kieszonek. Dzięki temu pojedyncza sprężynka mogła działać niezależnie i znacznie lepiej dopasować się do ciała. W latach 30. w Kanadzie Marshall założył firmę produkująca do dziś jedne z najlepszych materaców kieszeniowych na świecie.

  • 1926 rok – pierwszy materac lateksowy Dunlopa

Stał się początkiem dla materaców wykonywanych z pianki lateksowej. Firma Dunlop jako pierwsza zaprezentowała technologię wulkanizacji kauczuku, dzięki której otrzymywano lateksową pianę. Lateks Dunlop produkowany jest do dziś i stał się synonimem najwyższej jakości wśród lateksowych materaców. Poduszki i materace wykonywane z tego materiału początkowo były tworzone jedynie dla brytyjskiej rodziny królewskiej.

  • Lata 30. XX wieku – sztuczne materiały we wnętrzu materaca

Dopiero w latach 30. technologia sprężyn w materacu rozpowszechniła się w Europie i obu Amerykach, a materace sprężynowe stały się najbardziej popularne. Zaczęły się również w ich wnętrzach pojawiać sztuczne materiały wypełnienia. Pod koniec lat 30. coraz bardziej znane stały się kieszenie Marshalla.

  •  Lata 40. XX wieku – pierwszy materac dmuchany

Pojawiły się na rynku pierwsze materace dmuchane wykonane z najnowocześniejszego wówczas materiału gumowego pokrytego tkaniną.

  • Lata 60. XX wieku – nowoczesne łóżko wodne

Choć pomysł łózka wodnego pojawiał się przez cały wiek XIX, to jednak szybko upadał ze względu na brak odpowiednich materiałów. Dopiero wynalezienie sztucznych materiałów takich jaki winyl dało możliwość rozwinięcia pomysłu szkockiego lekarza, dr Neila Arnotta z początków XIX wieku. Pomysł niezwykle szybko stał się popularny i zdobył rzesze fanów.

  •  Lata 70. XX wieku – sztuczny lateks zastępuje naturalny

To okres, kiedy rozwój technologii pozwolił na produkcję sztucznego lateksu w takiej jakości i ilości, że zastąpiła on w znacznym stopniu droższy naturalny lateks. W laboratoriach NASA także w tym czasie powstała pianka termoelastyczna, w tym momencie jednak jeszcze w materacach nie stosowana.

Firma Tempur-Pedic wprowadziła na rynek pierwszy materac termoelastyczny, wprowadzając tym samym do ogólnej świadomości i użytku wynalazek NASA sprzed 20 lat. Firma Fibrelux zaprezentowała także rewolucyjny materac zbudowany z włókien pokrytych cieniutką warstwą gumy.

  • 2000 rok

Firma Simmons Bedding Co. wprowadziła na rynek pierwszy jednostronny materac, który wykonano poprzez usunięcie warstwy obicia w jednej ze stron. Modele najbardziej popularne w Stanach – do tego stopnia, że bardzo ciężko jest tam kupić materac dwustronny.

  • ludwidzik

    Tak jak zostało wspomniane – firma Tempur była pionierem w technologii materacy termoelastycznych – materace drogie, ale warte swojej ceny…

Zostaw Komentarz